مشاهیر نوروساینس جان پورکینژ jan purkinje
خلاصه مقاله
جان پورکنژ از مشاهیر جراحی اعصاب است…
#مشاهیر_نوروساینس
او یک آناتومیست و فیزیولوژیست اهل چک و یکی از برجستهترین دانشمندان زمان خود بود.
وی در امپراطوری بوهمیا واقع در اتریش (که امروزه بدان جمهوری چک میگویند) متولد شد. او پس از اتمام نیمه دوم دبیرستان در سال 1804 بعنوان رهبر به پیاریست (انجمن روحانیون مستضعف منتخب مادر خدا با هدف تحصیل و آموزش رایگان افزار مستضعف) پیوست، اما مدتی بعد آن را ترک کرد.
در سال 1818 وی از دانشگاه چارلز واقع در شهر پراگ بعنوان پزشک فارغالتحصیل شد، جائیکه بعدها بعنوان استاد فیزیولوژی مشغول بکار شد.
🔰یافته ها:
1) Purkinje effect
حساسیت چشم انسان به طیف قرمز نسبت به طیف آبی در نور کم، کمتر است. به همین دلیل در شب و هوای تاریک رنگ های آبی به همان طیف اما رنگ های قرمز به خاکستری تیره تغییر میکنند.
2) Entoptic phenomena
جلوه های بصری که منبع آنها خود چشم است. ( لکه های شفافی که گاهی در میدان دید میبینیم)
3) Books
او دو جلد کتاب تحت عناوین زیر منتشر کرد که سبب پیدایش روان شناسی آزمایشی شد:
Observation & experiments investing the physiology of sense and New subjective reports about vision
4)
وی اولین دپارتمان فیزیولوژی جهان را در دانشگاه Breslau ( که امروزه نام آن به wrokław تغییر کرده) در سال1839 پایه گذاری کرد.
5)
او همچنین دومین آزمایشگاه رسمی فیزیولوژی جهان را درسال 1842 بنا گذاشت.
6)
بیشترین معروفیت پورکنژ بخاطر کشف سلولهای پورکنژ (نورون های بزرگ در مخچه) است.
7)
او را همچنین برای کشف رشتههای پورکنژ (Purkinje fibers) یا همان بافت فیبروزی در قلب که ایمپالس های الکتریکی را از گره آتریوونتریکولار به سلولها در سرتاسر قلب هدایت میکند نیز میشناسند.
8) Purkinje images
یا همان رفلکس پورکنژ که مربوط به رفلکس تصاویر اشیاء در ساختمان خارجی چشم است. (همان تصویری که ما در چشم افراد میبینیم.)
9) Plasma
او اولین فردی بود که پلاسما یا همان بخش از خون که بعد از برداشت سلولها باقی میماند را تعریف کرد.
10)
او همچنین Protoplasm یا همان ماده ای که در داخل غشای سیتوپلاسمی هست را تعریف کرد.
11)
ولی این فردی بود که از میکروتوم برای برش لایه هایی از بافت ها و مشاهده آنها توسط میکروسکوپ نوری استفاده کرد.
12)
او تاثیرات کافور، تریاک، بلادوناو سقز را برای بدن انسان تعریف کرد.
13)
او غدد عرق را در سال 1833 کشف کرد.
14)
در سال 1823 او تزی درمورد ۹ گروه شناخته شده پیکربندی اصلی اثرهای انگشت ارائه داد.
15)
او همچنین انجمن ادبی اسلاوی را بنیان گذاشت.
وی در 28 جولای سال 1869 جهانیان را ترک گفت. اکنون آرامگاه او در شهر پراگ جمهوری چک قرار دارد.
✍️نویسنده: دکتر لعیا علی عسگری
ادیتور: دکتر فرزان فهیم
مارا به دوستان خود معرفی کنید…🌱
مقالات مرتبط
کنسر غده پینه آل
غده پینهآل یا غده کاجی یا غده اپیفیز یا غده صنوبری تودهٔ بافتی مخروطیشکل کوچکی است که در خط وسط مغز، در قسمت فوقانی مرز خلفی بطن سوم قرار دارد. در نمای تاجی، غده در زیر چنبره جسم پینه ای و بالا و خلف تکتوم مغز میانی قرار دارد. این غده درونریز و متشکل از سلولهای پینهآل و بینابینی میباشد و در عمق مغز (دیانسفال) و در بین دو نیمکره چپ و راست مخ قرار دارد. هورمون ملاتونین و سروتونین را ترشح میکند. سلول های اصلی غده صنوبری پینه آلوسیت ها هستند. ساختارهای تشریحی مهم در مجاورت غده صنوبری عبارتند از: قدامی: بطن سوم - قدامی فوقانی: هسته هابنولار - فوقانی: وریدهای داخلی مغز، ورید جالینوس ، استریا مدولاریس، چنبره جسم پینه ای و velum interpositum - خلفی تحتانی: مخزن مخچه فوقانی - پایین: کولیکول های فوقانی مغز میانی - قدامی تحتانی: کمیسور خلفی. علت تومورهای غده صنوبری بر اساس طبقه بندی هیستوپاتولوژیک: تومورهای پارانشیم صنوبری - پینهوسیتوم - تومور پارانشیم پینه آل با تمایز متوسط - پینهئوسیتوم - تومور پاپیلاری ناحیه پینه آل - تومورهای سلول زایا - تومورهای سلول زایای ژرمینوماتوز - تومورهای سلول زایای غیر ژرمینوماتوز - کارسینوم جنینی - تراتوم نابالغ و بالغ ، ... می توان نام برد. تومورهای سلول زایا با سندرم کلاین فلتر، سندرم داون و نوروفیبروماتوز نوع 1 ارتباطی وجود دارد. هم چنین بر اساس هیستواتولوژی پینه آل را می توان به :پینهئوسیتوم - تومورهای پارانشیمی پینه آل با تمایز متوسط - تومور پاپیلاری ناحیه پینه آل - پینئوبلاستوم - ژرمینوما تقسیم بندی کرد. تظاهرات بالینی برای همه تومورهای ناحیه پینه آل ثانویه به هیدروسفالی انسدادی و فشرده سازی تکتوم است مانند : هیدروسفالی - سه گانه کوشینگ - تورم دو طرفه عصب بینایی - فلج دو طرفه عصب ششم - فشرده سازی تکتوم (سندرم پارینو) - اختلال در دید رو به بالا و دید رو به پایین - فشرده سازی مرکز نگاه عمودی در هسته بینابینی medial longitudinal fasciculu - تفکیک نور نزدیک - فشرده سازی هسته پرتکتال در کولیکول فوقانی - نیستاگموس همگرایی - جمع شدن پلک - آسیب به رشته های فوق هسته ای عصب سوم در مغز میانی خلفی. از تست های تشخیصی شامل AFP، b-HCG و آلکالین فسفاتاز جفتی می باشند. تجزیه و تحلیل CSF، که در صورت عدم وجود هیدروسفالی یا با پونکسیون کمری، برای اکثر تومورها مفید است. تصویربرداری : (MRI) با و بدون افزایش گادولینیوم استاندارد طلایی ارزیابی تومورهای ناحیه پینه آل است. با این حال، اگر در دسترس نباشد، CT ( کلسیفیکاسیون در غده صنوبری بزرگسالان )، آنژیوگرافی و سونوگرافی (در نوزادان) نقش دارند. متاستاز CSF را می توان در پینئوبلاستوما (متاستاز دیستال ) و در ژرمینوم ها (متاستاز پروگزیمال) مشاهده کرد. برای درمان : در صورت عدم وجود هیدروسفالی --> تومور مارکرهای به دست آمده --> در صورت مثبت بودن --> درمان براساس آسیب شناسی: • اگر تشخیص منفی : بیوپسی (استریوتاکتیک، آندوسکوپی). یا رزکسیون (بر اساس یافته های اولیه رادیوگرافی یا یافته های پاتولوژی) • در صورت وجود هیدروسفالی --> انحراف مایع CSF؛ بهترین گزینه آندوسکوپی ونتریکولوستومی سوم (همیشه در طول ETV بیوپسی رااز قسمت خلفی بطن سوم انجام دهید) --> ونتریکولوستومی آندوسکوپی سوم برداشتن و جراحی: تمام تومورهای پارانشیم پینه آل, تراتوم بالغ, تومور باقیمانده پس از شیمی درمانی + رادیوتراپی تشخیص های افتراقی:ضایعات غیر نئوپلاستیک کیستیک- کیست پینه آل - cavum veli interpositum - کیست عنکبوتیه - تومورهای پارانشیم صنوبری - تومورهای سلول زایا - تومورهای ناحیه پینه آل تومور می تواند منجر به عوارض مختلفی شود: اختلال عملکرد هیپوتالاموس و غدد درون ریز - اختلال در عملکرد حرکت خارج چشم - خونریزی - انفارکتوس وریدی - تشنج - همی پارزی - آتاکسی
تومور های هیپوفیزی عملکردی
آدنوماهای هیپوفیزی تودههای رشدیافتهای از سلولهای مونوکلونال با علائم تولید بیش از حد هورمونی، با یا بدون پرزانتاسیون عصبی هستند. پرولاکتینوماها، آدنوماهای غیرعملکردی هیپوفیز، آدنوماهای تولیدکنندهی هورمون رشد، آدنوماهای تولیدکنندهی هورمون آدرنوکورتیکوتروپین، آدنوماهای مولد هورمون تحریککنندهی تیرویید، آدنوماهای تولیدکنندهی گنادوتروپین و اینسیدنتالوماها نمونههایی از تومورهای هیپوفیزیاند. آدنوماهای هیپوفیزی براساس سایز به دستهی میکروآدنوم با سایز کمتر از یک میلیمتر و ماکرو آدنوم تقسیم میشوند.تومورهای منشا رده سلولی Pit-1 , مسوول تولید بیش از حد هورمون ادرنوکورتیکوتروپین اند. تومور های منشا رده سلولی TPIT ,با رشد خوشخیم و تولید بیش از حد هورمون رشد, پرولاکتین وTSH همراه اند. عملکرد بیش از حد گنادوتروپین ممکن است با علائم اثر تودهای، هیپوفیز یا حتی بدون علامت ظاهر شود. تشخیص بر اساس علائم بالینی است. اگر نشانهای از ترشح بیش از حد هورمون هیپوفیز وجود داشته باشد، آدنوم باید خارج شود.پانل هورمونی :پرولاکتین سرم، فاکتور رشد شبه انسولین 1 ، تست عملکرد تیروئید، همورمون لوتئینیزهکننده، هورمون تحریک فولیکولی، ارزیابی کورتیزول با آزمایش کورتیزول ۲۴ ساعته ادرار ، کورتیزول بزاق اواخر شب و سرکوب دگزامتازون است. اگر پرولاکتین سرم بیش از ۲۵۰ میکروگرم در لیتر باشد، احتمالات : پرولاکتینوما، کم کاری تیروئید، اثرات فشاری آدنوم کمعملکرد، بارداری و نارسایی کلیوی باید در نظر گرفته شود.همه بیماران با یا بدون علائم بینایی، یا با درگیری عصب بینایی در تصویربرداری باید تحت ارزیابی کامل میدان بینایی قرار گیرند. درگیری عصب جمجمه و علائم عصبی، شک به توده جمجمه را ایجاد میکند و MRI با یا بدون کنتراست گادولینیوم اجباری است. در صورت منع مصرف MRI یا CT برش نازک از مغز انجام می گردد. درمان جراحی ترانس اسفنوئیدال برای کاهش حجم توده ، رادیوتراپی و دارودرمانیبیشتر پرولاکتینومها با کابرگولین و بروموکریپتین (بیماران باردار) است. جراحی در آدنومهای تولید بیش از حد آدرنوکورتیکوتروپین مؤثر، اما در موارد غیر قابل تحمل، کتوکونازول، متیراپون و میفپریستون کاهش دهنده علائم هستند. اکترئوتید و لانروتید برای مهار هورمونهای رشد استفاده و در آکرومگالی، پگوویزومانت مفید است.