داروی تترابنازین Tetrabenazine
خلاصه مقاله
تترابنازین داروی موثر در درمان سایکوز است که همچنین در درمان هانتینگتون نیز بکار میرود اطلاعات این دارو شامل
معرفی:
این دارو یک vesicular monoamine transporter 2 (VMAT) inhibitor است که برای کنترل chorea در بیماری هانتینگتون مورد استفاده قرار میگیرد و با فرمول شیمیایی C19H27NO3 و نامهای تجاری Nitoman و Xenazine شناخته میشود.
در گذشته به عنوان یک antipsychotic شناخته میشد اما اکنون بیشتر با کاربری فوق الذکر مورد استفاده قرار میگیرد.
مکانیسم عمل:
اساس کار tetrabenazine مهاربرگشتپذیر vesicular monoamine transporter 2 میباشد و در basal ganglia موجب افزایش تخلیهی ناقلهای مونوآمینیای همچون سروتونین، نوراپینفرین و دوپامین میشود و همچنین میتواند بازجذب به وزیکولهای سیناپسی را هم کاهش میدهد.
متابولیسم:
کبد مسئول متابولیزه کردن tetrabenazine است. Carbonyl reductase آنزیمی هست که tetrabenazine را به دو متابولیت فعال تبدیل میکند: 1. α-dihydrotetrabenazine (α-HTBZ) و 2. β-dihydrotetrabenazine (β-HTBZ) سپس α-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 و CYP1A2 به 9-desmethyl-α-DHTBZ تبدیل میشود که یک minor metabolite میباشد. از طرفی دیگر β-HTBZ به وسیلهی CYP2D6 به 9-desmethyl-β-DHTBZ تبدیل شده اما این فراورده یک major circulating metabolite محسوب میشود.
شکل مورد استفاده:
Tablets: 12.5mg & 25mg
دوز مورد استفاده در بزرگسالان:
تا سقف 50mg/day:
در ابتدا 12.5mg به صورت orally در هر روز و سپس بعد از یک هفته افزایش به 12.5mg هر 12 ساعت.
توجه1: بهتر است این دارو به صورت هفتگی با 12.5mg/day تیتر شود تا به دوز موثر(کاهندهی chorea) و البته قابل تحمل(tolerable) برسیم.
توجه 2: اگر دوز تجویز شده بین 37.5mg/day تا 50mg/day باشد، به q8hr تقسیم میشود.
توجه3: هنگامی که دوز مورد استفاده بین 37.5mg/day تا 50mg/day هست، در هر دوز مورد استفاده نباید بیشتر از 25mg تجویز شود.
بیشتر از 50mg/day:
باید تست تعیین ژنوتیپ از case گرفته شود تا قوی یا ضعیف متابولیزه بودن آنزیم CYP2D6 تعیین شود و سپس در مورد دوز تجویزی تصمیم گیری صورت گیرد.
عوارض متداول:
خستگی، خواب آلودگی، بروز حالات افسردگی، احساس آشفتگی، بیقراری و نگرانی
عوارض جدی:
لرزش در حرکات، مشکل در تعادل، حرکات کنترل نشدهی ماهیچههای صورت، مشکل در بلع، تندی ضربان قلب، احساس سبکی سر، تب بالا، تعریق، گیجی، واکنشهای شدید دستگاه عصبی و سفتی ماهیچهها
عوارض نادر:
چیزی گزارش نشده است.
(اطلاعات در مورد عوارض درحال بروز شدن هستند)
تداخلهای دارویی:
این دارو با موارد زیر تداخل شدید دارد:
deutetrabenazine
goserelin
isocarboxazid
leuprolide
linezolid
phenelzine
procarbazine
rasagiline
selegiline
selegiline transdermal
tranylcypromine
valbenazine
این دارو حداقل با 47 دارو تداخل جدی و با حداقل 56 داروی دیگر تداخل محدود دارد.
کنترااندیکاسیونها:
استفاده در بیماران در معرض خودکشی و یا افسردگی کنترل نشده، Hypersensitivity، hepatic impairment، تجویز همزمان با deutetrabenazine، valbenazine و یا MAO inhibitor(در بازه چهارده روز از توقف مصرف آن و یا همزمان با مصرف) و همینطور reserpine
گردآورنده: محمد علی نظری
ادیتور: دکتر فرزان فهیم
مقالات مرتبط
فتق دیسک بین مهره ای
فتق دیسک بینمهرهای ( Intervertebral Disc Herniation) عارضهای است که به علت ضربه یا بلندکردن جسم سنگین یا گاهی خود به خود در ستون فقرات اتفاق میافتد و طی آن آزاد شدن بخش مرکزی دیسک یا هسته دیسک (نوکلئوس پالپوزوس) از قسمت محیطی آن یعنی آنولوس فیبروزوس باعث فشار بر روی ریشههای عصبی و ایجاد علائم بالینی میگردد
الیگودندروگلیوما
الیگودندروگلیوما، جزو تومورهای اولیه نورواپیتلیال سیستم عصبی مرکزی است.منشاء الیگودندروگلیوما، الیگودندروسیت ها، نوعی از سلول های گلیال مغز است. براساس کرایتریای WHO برای طبقه بندی تومورهای CNS، به 2 نوع، الیگودندروگلیومای درجه 2 و الیگودندروگلیومای درجه 3(اناپلاستیک) تقسیم میشوند.نسبت بروز آن در مردان به زنان، از 1.1 تا 2 متغییر است. به لحاظ هیستوپاتولوژیک در الیگودندروگلیوما، صفحه هایی از هسته های گرد ایزومورفیک به همراه سیتوپلاسم شفاف دیده میشود که با نام کلاسیک"تخم مرغ سرخ شده شناخته میشود. اجسام پساوما و کلسیفیکاسیون های منتشر در تومور وجود دارند.در الیگودنروگلیومای درجه 3، آتیپی هسته ای و نکروز، پرولیفراسیون میکروواسکولار، دانسیته ی بالای سلولی، اشکالی میتوز سلولی نیز دیده میشود.سی تی اسکن بدون کنتراست(NECT) برای ارزیابی علائم غیر اختصاصی سیستم عصبی مرکزی است.الیگودندروگلیوما در CT scan بصورت توده ی حاشیه اMRI وسعت تومور و ماهیت ارتشاحی آن را نشان دهد. در توالی T2 ، بصورت Hypointense و در توالی T1 بصورت، Hyperintense دیده می شود. تقویت شدن تومور با کنتراست اغلب در MRI بصورت هموژن یا Patchy و Ring enhancement نشان دهنده ی تهاجمی بودن تومور و پروگنوز بد آن است.ی هایپودنس یا ایزودنس در کورتکس و ماده ی سفید ساب کورتیکال دیده میشود.تشخیص براساس علائم بالینی، تصویربرداری، ارزیابی هیستوپاتولوژی و مارکر های ژنتیکی IDH1 و IDH2 است. تشخیص های افتراقی الیگوندروگلیوما شامل آستروسیتومای منتشر، گلیوبلاستوما، تومور های نورواپیتلیال دیس امبریوپلاستیک، گانگلیوما و تومورهای مولتی ندولار و واکوئل کننده ی نورونی است. علائم آن غیراختصاصی اند. شایع ترین علامت بالینی ان، تشنج پارشیال ساده یا کمپلکس یا جنرالیزه رخ میدهد.سردرد، تغیییر وضعیت ذهنی، سرگیجه، تهوع، شکایت بینایی و ضعف نورولوژیک فوکال از علائم دیگر است.بطور کلی هر فرد با تشنج جدید یا نقص عصبی فوکال باید تحت تصویربرداری CNS قرار گیرد. درمان الیگودندروگلیوما چندعاملی است و شامل روش های جراحی، شیمی درمانی و رادیوتراپی است. برداشت کامل تومور اولین انتخاب برای درمان اولیه ی الیگودندروگلیوما است و بیوپسی،برای افزایش Survival و تائید تشخیص تومور و نوع آن بکار می رود. تعیین نوع روش جراحی با توجه به محل تومور، بیماری های زمینه ای بستگی دارد. ادامه ی درمان بیمار براساس پروگنوز وی تعیین میشود: در صورت سن کمتر از 40 سال، الیگودندروگلیومای درجه 2 و یا عدم وجود اختلالات نورولوژیک در بیمار، ادامه ی درمان بصورت انتظاری یا رادیوتراپی و کموتراپی با تموزولوماید انجام میشود. ولی در صورت سن بالای 40 سال، الیگودندروگلیومای درجه 3، وجود اختلالات نورولوژیک و یا وجود باقی مانده ی تومور در CNS، ادامه ی درمان رادیوتراپی و کموتراپی با تموزولوماید است.